Pisanka czy kraszanka?

Już od czasów starożytnych jajka były przedmiotem kultu, zawieszano je pod sufitem egipskich świątyń. Znana jest również w mitologii egipskiej postać boga Ptah, który jako garncarz nadaje światu kształt jaja. Uważano, że jajko jest początkiem wszystkiego. Symbolizuje bowiem wszechświat, Słońce, Ziemię, siłę życiową, płodność, odrodzenie, a przede wszystkim zarodek i początek nowego życia. Właśnie dlatego na pierwszym miejscu pośród potraw święconych w Wielką Sobotę znajduje się właśnie jajko.

 

Tradycja malowania jaj jest niezwykle stara, znana również jako pisanki. Już Owidiusz i Pliniusz wspominają o malowanych jajkach. W starożytnym Egipcie był podobno zwyczaj zdobienia ich rysunkami skarabeuszy, natomiast w Chinach dekorowano skorupki wizerunkami kwiatów i ptaków. Najstarsze ślady polskich pisanek odkryto podczas prac wykopaliskowych w Opolu i datowane są na dziesiąty wiek.

 

Pisanki to nieodzowny symbol świąt Wielkanocnych. Chyba nikt nie wyobraża sobie wielkanocnego koszyka bez kolorowych jajek w środku. Wspólnie malowane jaja to nie tylko tradycja, ale również świetna zabawa. Obok baranka, króliczka i kurczaka to jedno z najbardziej wymownych haseł kojarzących się nam z tymi właśnie świętami. Najpopularniejszą metodą w dekorowaniu jaj jest przygotowanie pisanek. Ludzie zwykli nazywać tym mianem wszystko co powstaje poprzez udekorowanie skorupki. Jednakże w tradycji staropolskiej określenie to dotyczy jedynie jaj barwionych na różne kolory po wcześniejszym narysowaniu wzorów woskiem. Znane są również inne techniki np. wydrapywanie wzorów, ręczne malowanie za pomocą farby i pędzla lub po prostu rysowanie.

Ciekawą odmianą są kraszanki, czyli malowane jednobarwne jaja. Kolor skorupki uzyskać możemy na różne sposoby. Tradycyjnie już od wielu lat barwiono je za pomocą naturalnych składników roślinnych. Dzięki łupinom z cebuli możemy uzyskać kolor brązowy, kwiat nagietka barwi na złoto-żółto, natomiast młode pędy żyta na zielono. Jeśli chcemy sobie ułatwić sprawę, wystarczy udać się do sklepu i kupić gotowe barwniki. Ugotowane jaja wystarczy zanurzyć w gorącej wodzie z farbką i kraszanki gotowe.

 

Współcześnie zacierają się granice między różnymi technikami ozdabiania jaj. Wszystko się łączy, miesza ze sobą, trudno rozróżnić oklejanki od nalepianek. Zasadniczą cechą różniącą pisanki od kraszanek jest jednobarwność tych drugich. Kraszanki nie posiadają żadnych wzorów, są po prostu w jednym kolorze. Jeśli chodzi o pisanki dowolność jest większa. Możemy wprowadzić wzory, elementy dekoracyjne, mieszać barwy.