Elektroda – z czym to jeść? (cz.1)

Wybór elektrody otulonej to dla Ciebie czarna magia? Spokojnie. To nie takie trudne. Wystarczy kilka zaklęć, żeby symbole z etykiet ułożyły się w logiczną całość! Metoda 111 (tak oznacza się tryb MMA) wymaga użycia profesjonalnego sprzętu. Podstawą jest oczywiście spawarka MMA wyposażona w uchwyt spawalniczy. Jednak nawet najlepszy sprzęt nie poradzi sobie bez odpowiedniej elektrody. Podpowiemy Ci, jak wybrać najlepszą.

Spawanie MMA (ang. Manual Arc Welding) to jedna z najpopularniejszych i najprostszych metod spajania. Wydaje się, że najtrudniejsze i najbardziej skomplikowane zagadnienie, związane z tym rodzajem spawania, to kwestia dostosowania typu elektrody do rodzaju obrabianego materiału.

Elektroda otulona bez tajemnic

Elektroda otulona składa się z metalowego rdzenia pokrytego sprasowaną otuliną. To głównie od niej zależy jakość, trwałość oraz skład chemiczny spoiny. Pomiędzy końcem elektrody a materiałem spawalnym wytwarza się łuk elektryczny. Pod wpływem jego ciepła otulina topnieje. Metal (w postaci kropel) przenoszony zostaje poprzez łuk do płynnego jeziorka.

Topniejąca otulina uwalnia substancje gazowe, które oddzielają powstającą spoinę od powietrza atmosferycznego. Rozkładająca się otulina wytwarza również żużel, zmniejszający szybkość stygnięcia spoiny. Najlepiej widać to na zamieszczonym schemacie.

Schemat spawania z użyciem elektrody otulonej

Podsumowując, główne zadania elektrody otulonej to:

  • Oddzielenie spoiny od powietrza atmosferycznego
  • Dostarczenie odpowiednich pierwiastków odtleniających
  • Wytworzenie żużlu, który spowalnia stygnięcie spoiny

Zanim zaczniesz wybierać

Nie istnieje jedna uniwersalna elektroda otulona. Jej wybór zależy od wielu czynników, w tym rodzaju materiału, który zamierzamy spawać. Ważny jest nie tylko jego skład chemiczny, ale i grubość, trwałość itp. Elektroda, zapewniająca spawanie MMA np. konstrukcji stalowych, może być kompletnie nietrafiona w przypadku obróbki przetopów.

Kolejną kwestią do ustalenia jest pozycja spawania oraz typ złącza, z którym mamy do czynienia. Możemy spotkać się z dwoma rodzajami oznaczeń. Od kilku lat na polskim rynku obowiązuje ujednolicona norma dotycząca materiałów dodatkowych do spawania, tzw. europejska norma PN-EN/ISO. Równolegle obok niej funkcjonuje inna, wypracowana przez American Welding Society. Oznacza się ją skrótem towarzystwa, czyli AWS.

Tabele z europejskimi i amerykańskimi normami dotyczącymi elektrod otulonych:

Elektroda otulona - norma PN-EN

Elektroda otulona - norma AWS

Ostatnim kluczowym zagadnieniem jest typ spoiny, który chcemy uzyskać. Spawarki MMA dają możliwość stworzenia kilku rodzajów spoin. Dzielimy je m.in. ze względu na:

  • sposób wykonania (ciągłe, przerywane)
  • przeznaczenie (nośne, pomocnicze)

Jednym z popularniejszych podziałów jest rozróżnienie ze względu na konstrukcję. W takim przypadku mówimy o spoinach:

  • czołowych (łączenia stykowe blach, prętów, rur)
  • pachwinowych (łączenie blach na tzw. zakładkę i elementów pod kątem)
  • brzegowych (łączenie cienkich blach)
  • otworowych (łączenie szerokich elementów, sposób wzmocnienia spoin pachwinowych)

Oprócz wymienionych istnieją również spoiny:

  • krawędziowe
  • nośne
  • szczelne
  • złączne

Kolejna porcja informacji o elektrodach otulonych już w piątek! Zdradzimy m.in. z czego zbudowane są otuliny i jak odczytywać informacje z etykiet.

Gotowy na kolejną porcję informacji? W takim razie zapraszamy do lektury:

Elektroda otulona – z czym to jeść (cz. 2)