9 rzeczy, których mogliście nie wiedzieć o bateriach

Choć otaczają nas na co dzień, rzadko o nich myślimy. Zasilają nasze gadżety, przedmioty codziennego użytku (np. budziki, piloty) oraz narzędzia pracy (tj. wagi hakowe). Dziś nadarza się sposobność, żeby wreszcie je docenić. 18 lutego to Międzynarodowy Dzień Baterii. Z tej okazji przygotowaliśmy dla Was garść ciekawostek na ich temat.

Katr z filmu Matrix*kadr z filmu „Matrix”

Gdziekolwiek teraz jesteście, rozejrzyjcie się dookoła. Być może czytacie ten artykuł na komórce, tablecie lub innym mobilnym urządzeniu, które działa dzięki baterii. W tle gra radio. Co je zasila? Spróbujemy zgadnąć – popularne paluszki? Na nadgarstku tyka zegarek, oczywiście napędzany bateriami. Poświęćcie im chwile, w końcu to ich święto!

1. Pierwsza bateria – stos Volty

Dlaczego baterie świętują właśnie 18 lutego? Ponieważ w tym dniu urodził się ich twórca – Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta. W 1800 roku, na wystawie w Paryżu, zaprezentował prototyp współczesnej baterii. Była to pionowa kolumna (tzw. stos), w której włoski fizyk (na przemian) układał srebrne i cynkowe monety oddzielone bibułą nawilżoną w słonej wodzie.

zarowkaJako pierwszy pojęcia bateria użył, w 1784 roku, Beniamin Franklin dla opisania naładowanej elektrycznie, szklanej płytki.

 

2. Bateria Huanga – 7 tys. razy cieńsza od średnicy włosa

Twórcami tej niezwykłej baterii z pogranicza science fiction są naukowcy z Center for Integrated Nanotechnologies. Bateria składa się z:

  • anody, czyli pojedynczego nanokabla wykonanego z tlenku cyny
  • katody z tlenku kobaltowo-litowego
  • elektrolitu

Jakby tego było mało, odkryto, że naładowana bateria (7 tys. razy cieńsza od ludzkiego włosa) dwukrotnie zwiększa swoją długość, nie zwiększając przy tym średnicy.

 3. Bateria wielkości autobusu

Największa bateria na świecie (a właściwie sieć baterii) powstała w Teksasie w pobliżu fermy wiatrowej. Teksańskie baterie służą do przechowywania energii wytworzonej przez wiatraki. Pojedyncza bateria ma pojemność 24 MWh i potrafi przez około 15 minut dostarczać do sieci prąd o mocy 36 megawatów.

4. Najdłużej działająca bateria AA

Rekord z 2009 roku należy do robota, a właściwie paluszków Evolta marki Panasonic. Malutki robot napędzany dwoma bateriami przez 24 godziny, bez żadnej przerwy, okrążał tor wyścigowy we francuskim Le Mans. Wydarzenie to zostało odnotowane w Księdze Rekordów Guinnessa.

zarowka

Czy wiesz, że wagi hakowe Steinberg Systems wykorzystują

baterie marki Panasonic?

 

5. Pieczarkowa bateria

Wynalazek naukowców z University of California w Riverside należy do tych z gatunku nie do uwierzenia. Wpadli oni na pomysł, żeby wytworzoną energię gromadzić w… pieczarkach portobello! Nie trzeba chyba przekonywać, że jest to rozwiązanie o wiele tańsze i bardziej ekologiczne od tradycyjnych.

Jak to działa? Z kapeluszy grzybów należy zdjąć skórkę i podgrzać ją do temperatury 1100 °C. Pod wpływem ciepła, skórka przekształca się w coś, co można by określić mianem węglowej nanogąbki, doskonale pochłaniającej energię. Na razie badania kalifornijskich naukowców są w fazie projektu, ale niewykluczone, że wkrótce będą wykorzystywane komercyjnie.

Pieczarki6. Kosmiczne baterie

Zastanawialiście się kiedyś, jakiego rodzaju baterie używane są podczas misji kosmicznych (w wahadłowcach, sondach itp.)? Odpowiedź jest prosta – radioizotopowy generator termoelektryczny (RTG), zwany również pod nazwą radioizotopowa bateria termoelektryczna. W tych kosmicznych bateriach energia bierze się z rozpadu izotopu promieniotwórczego. Wytworzone ciepło zamieniane zostaje w energię elektryczną.

zarowkaZasilanie typu RTG zostało zastosowane w sondzie Voyager-1 , wystrzelonej w przestrzeń kosmiczną w 1977 r. Według przewidywań, jej generator będzie działał do 2025 r., czyli przez 50 lat! Obecnie sonda znajduje się 19 mld km od Ziemi.

7. Bateria w kształcie żagla

Pozostańmy jeszcze na chwilę w kosmicznym klimacie. Kolejna osobliwa bateria również wykorzystywana bywa w pozaziemskich misjach. Źródłem jej zasilania jest jednak Słońce, dlatego z tego rozwiązania korzysta się tylko do eksplorowania kosmosu w pobliżu naszej gwiazdy.

Żagiel słoneczny konstrukcyjnie przypomina nieco latawiec pokryty folią (z mylaru kaptonu) o grubości kilku mikrometrów. Jako pierwsi kosmiczne żagle rozwinęli Japończycy. Zastosowali je w sondzie IKAROS. W 2010 roku identycznego rozwiązania użyli Amerykanie w satelicie NanoSail-D2.

8. Bateria do wskrzeszania ognia

Mając baterię AA i kawałek sreberka, np. po czekoladzie, możecie rozniecić ogień. To nie żarty! Z papieru wystarczy wyciąć pasek, w taki sposób, aby na środku był nieco węższy. Następnie końcówki paska przykładamy (sreberkiem) do plusa i minusa. Ogień powinien pojawić się natychmiast. Jeśli zdecydujecie się wykonać taki eksperyment w domu, pamiętajcie, żeby zachować ostrożność.

9. Bateria z człowieka?

Każdy człowiek naładowany jest ładunkiem elektrycznym. Niemieccy naukowcy od 2007 roku pracują nad okiełznaniem tej energii i zastosowaniem jej np. do ładowania telefonów komórkowych. Oby tylko prace w tej dziedzinie nie poszły za daleko.

kadr z filmu Matrix

*Kadr z filmu „Matrix”

Nikogo nie dziwią baterie zasilające roboty, sprzęt gastronomiczny czy wagi hakowe. Okazuje się jednak, że mają one o wiele szersze zastosowanie. Naukowcy prześcigają się w tworzeniu nowych, zaskakujących i coraz bardziej wydajnych rozwiązań.

Jak będzie wyglądała bateria przyszłości? Czy będzie żaglem, pieczarką, a może mikroskopijnym nanokablem? Przekonamy się niebawem. Tymczasem, korzystając z okazji, wszystkim bateriom obecnie działającym na Ziemi życzymy długiego życia!