Sama woda to nie wszystko, czyli co wlać do myjki ultradźwiękowej

Często zdarza się, że chcemy dokładnie i jednocześnie łatwo wyczyścić potrzebne akcesoria: elementy różnych urządzeń (np. elektronicznych i mechanicznych), biżuterię, monety kolekcjonerskie, nieduże narzędzia i inne rozmaite rzeczy. W takiej sytuacji myjka ultradźwiękowa to jeden z najskuteczniejszych sposobów. Ultradźwięki szybko i precyzyjnie usuwają brud nawet z trudno dostępnych miejsc. Przedmioty nie zawsze są jednak idealnie czyste, warto więc pomyśleć o dodatkach – płynach do myjek. Poprawiają one efekt mycia i wydłużają żywotność urządzenia. Ale po kolei: aby zastosować płyn do myjki ultradźwiękowej, trzeba zacząć od właściwego rodzaju wody.

Zegarek do czyszczenia w wanience ultradźwiękowej.

Pierwszym krokiem do zwiększenia skuteczności czyszczenia w myjce jest użycie wody dejonizowanej, czyli naturalnego rozpuszczalnika. Zaleca się ją ze względu na czystość – brak soli mineralnych i wielu zanieczyszczeń. Ponadto wykazuje dużą reaktywność, w porównaniu ze zwykłą wodą, oraz nie pozostawia zacieków na umytych przedmiotach. Jeżeli ten rodzaj wody okaże się trudno dostępny, można wykorzystać destylowaną, która także ma wysoką czystość, lub po prostu przegotowaną. Jednak fale o odpowiedniej częstotliwości i sama woda czasami nie wystarczają. Aby efekt czyszczenia w pełni satysfakcjonował, powinien być zastosowany płyn do myjki ultradźwiękowej (zazwyczaj w formie koncentratu do rozcieńczania z wodą). Dzięki niemu znikną ślady po tłuszczach roślinnych, smarach samochodowych czy zabrudzeniach mineralnych.

W sklepach chemicznych półki uginają się pod rozmaitymi preparatami służącymi do likwidowania różnego rodzaju zanieczyszczeń. W tak szerokiej gamie produktów odnajdziemy również środki przeznaczone specjalnie do użytku w myjkach ultradźwiękowych. Zanim dokonamy właściwego wyboru dla swoich potrzeb, warto poznać ich skład chemiczny, właściwości i przeznaczenie, aby odpowiednio wyczyścić akcesoria oraz przedłużyć żywotność sprzętu. Przed podjęciem decyzji o zakupie płynu do myjek ultradźwiękowych, dobrze wiedzieć, co tak naprawdę on zawiera.

Co zawiera płyn do myjki

Płyn do myjek ultradźwiękowych posiada zwykle stosunkowo prosty skład chemiczny. Przed wyborem właściwego specyfiku należy jednak pamiętać, do jakich przedmiotów ma nam służyć. To, co sprawdza się w kosmetologii, niekoniecznie musi np. w numizmatyce. O skutecznym myciu często decyduje właściwy dobór środków do konkretnego materiału. Poniżej przedstawiono substancje, najczęściej zawarte w oferowanych na rynku, profesjonalnych płynach wspomagających czyszczenie ultradźwiękami.

Niejonowe środki powierzchniowo czynne (surfaktanty, tensydy) – stanowią podstawowy składnik wielu preparatów czyszczących, a ich udział w ogólnej produkcji substancji powierzchniowo czynnych wynosi ok. 90%. Charakteryzuje je bardzo wysoki potencjał odtłuszczający (w porównaniu do innych rodzajów środków powierzchniowo czynnych), a stężenie w opisywanych produktach najczęściej wynosi <5%. Dobrze nadają się do usuwania: tłuszczów roślinnych i zwierzęcych, olejów mineralnych oraz syntetycznych, a także smarów samochodowych. Dodatkowo nie są wrażliwe na twardą wodę. Mycie ultradźwiękowe z płynem zawierającym niejonowe środki powierzchniowo czynne to bardzo dobre rozwiązanie, aby skutecznie wyczyścić np. gaźnik.

Anionowe środki powierzchniowo czynne – mają łagodniejsze działanie niż niejonowe, dlatego powszechnie wykorzystuje się je w kosmetykach (w tym dla niemowląt). Wykazują małą skuteczność w usuwaniu tłustych zabrudzeń i są wrażliwe na twardą wodę. Niwelują jednak zanieczyszczenia organiczne np. resztki potu i martwego naskórka.

EDTA (Ethylenediaminetetraacetic Acid) – jest to związek chemiczny, który zwiększa trwałość preparatu, zapobiega zmianom barwy i konsystencji gotowego produktu. Ze względu na te właściwości znajduje powszechne zastosowanie w kosmetyce.

Inhibitor korozji – sprawia, że proces korozji postępuje znacznie wolniej. Substancja wytwarza na powierzchni czyszczonego metalu warstwę, zabezpieczającą go przed niszczeniem. Jednak za sprawą inhibitora chronione są nie tylko myte elementy, ale i sama wanienka ultradźwiękowa. Ten składnik szczególnie poleca się do mycia biżuterii z komponentami wykonanymi z metali nieszlachetnych (np. niklu i miedzi). Powinny go zawierać płyny do myjek ultradźwiękowych wykorzystywane w jubilerstwie.

Amoniak – to związek azotu i wodoru o szerokim zastosowaniu. Jego właściwości czyszczące wykorzystuje się do likwidowania różnego rodzaju zabrudzeń (np. zaschniętego tłuszczu w piekarnikach elektrycznych, plam z tapicerek i dywanów, nalotu z mydła na urządzeniach sanitarnych) oraz pielęgnacji biżuterii. Mycie z dodatkiem amoniaku szczególnie polecane jest do srebra, które spośród metali szlachetnych jest najbardziej narażone na zabrudzenia. Preparaty przeznaczone do użytku w jubilerstwie powinny również usuwać pozostałości past polerskich.

Ważne, aby płyn nie zawierał wodorotlenków, mogących uszkodzić przedmioty z miękkiego metalu np. miedzi i złota. Na etykietach powinna być także zamieszczona informacja o zdolności do biodegradacji. Wynika to z uregulowań prawnych.

Domowe sposoby

Myjka ultradźwiękowa jest często stosowana w celach hobbistycznych. Użytkownicy poszukują tzw. domowych sposobów, które nierzadko zapewniają podobne efekty, co specjalnie przeznaczone do tego typu urządzeń produkty. Wśród miłośników militariów oraz numizmatyków dużą popularnością cieszy się mieszanina pół na pół wody i octu spirytusowego, z dodatkiem kilku kropel płynu do mycia naczyń. W roli środków myjących dobrze sprawdzają się także soda oczyszczona, ze względu na swoje pianotwórcze właściwości, lub mydło malarskie (występujące czasem pod nazwą szare mydło techniczne). Izopropanol ‒ alkohol izopropylowy ‒ to specyfik powszechnie dostępny w sklepach chemicznych. Wykorzystuje się go głównie w optyce i elektronice. Przynosi znakomite efekty w czyszczeniu oraz pielęgnacji np. diody laserowej w czytnikach CD/DVD. Może być używany też jako płyn do myjek ultradźwiękowych. Jest bezpieczny dla bardzo wielu materiałów za sprawą swojej neutralności chemicznej.

Monety do czyszczenia w myjce ultradźwiękowej.

Zanim nalejesz

Zanim zostanie użyty jakikolwiek płyn do myjki ultradźwiękowej, należy koniecznie sprawdzić zalecenia producenta zamieszczone na etykiecie. W razie potrzeby warto również przeczytać instrukcję obsługi, którą posiadają myjki, aby upewnić się, czy nie ma przeciwwskazań do dodania danego preparatu. Dzięki takiemu przygotowaniu unikniemy ewentualnych uszkodzeń. Zarówno wanna ultradźwiękowa, jak i myte w niej przedmioty zachowają swój kolor, kształt, właściwości itd. Pozostanie tylko satysfakcja ze skutecznie wyczyszczonych akcesoriów.